HISTORIE

Gerardus Johannes Berkelmans geboren te Oisterwijk op 24 oktober 1867 als zoon van leerlooier Franciscus Berkelmans en Adriana van Haaren, dochter van een broodbakker. Graadje Berkelmans huwde op 26 augustus 1902 te Oisterwijk met Maria Johanna Godefrida Petronella Canters, afkomstig uit een familie van leerlooiers, met wie hij vier zonen en een dochter kreeg.

Zijn opa Francis Berkelmans was looier in Dongen maar nam in 1825 een looierij in Oisterwijk over van Jan Francis van den Biggelaar, met twee kleine looikuipen en een nathuis. Na de dood van opa Francis Berkelmans werd de looierij voortgezet door zijn weduwe Johanna Cornelia van Gorcum en vervolgens door zijn oudste zoon (en Graadjes vader) Franciscus en jongste zoon Adrianus onder de firmanaam F&A Berkelmans.

De firma deed ook in schoenen. Graadje Berkelmans is in 1890 begonnen als zelfstandig schoenmaker. Na de dood van zijn vader zette hij op 16 november 1897 de vennootschap F. en A. Berkelmans voort, samen met zijn moeder, zijn oom Adrianus, zijn twee broers en zijn twee zussen. Het betrof inmiddels 'een handel in manufacturen en koloniale waren en verder in huiden, schoenen, laarzen, benevens tot de uitoefening der leerlooierij en schoenmakerij'.

Bij zijn huwelijk stond Graadje als leerlooier vermeld, zijn broers als schoenfabrikanten. In 1909 werd hij door de vakbonden als een humaan en geliefd patroon omschreven. Begin 1911 voerde hij een werkweek van tien-en-half uur in. In 1915 verhoogde hij tot tweemaal toe de lonen op zijn leerlooierij. Op 8 mei 1917 verhuisde hij met zijn gezin naar Berkel-Enschot (C30b). Graadje Berkelmans overleed op 17 augustus 1920 te Berkel-Enschot. Zijn oudste zoon Franciscus Martinus Berkelmans (Oisterwijk 23 mei 1903-Nieuwkoop 4 november 1971), reeds boekhouder bij de firma, zette de schoenfabriek voort.In de Tweede Wereldoorlog besloot het Rijksbureau voor Huiden en Leder dat het schoenbedrijf mocht doorwerken, de productie richtte zich voornamelijk op werk- en militaire schoenen. Als de oorlog voorbij is, is het machinepark nog intact en met het aanwezig, goed opgeleide personeel kan Berkelmans snel een groot marktaandeel verwerven in de enorme Nederlandse markt. De fabriek voorzag na de oorlog in de schoeiselvoorziening van het Nederlands leger en van de troepen in Nederlands-Indië.

De Bloeitijd van Berkelmans schoenfabriek in Oisterwijk ligt, zoals bij vele schoenfabrieken, in de zestiger jaren. In de jaren zestig groeit Berkelmans tot een topbezetting met meer dan 300 personeelsleden en maakt ruim 12.000 schoenen per week, 40% van de productie bestond uit jongensschoenen. Vooral in de topmaanden juli en augustus. In deze tijd is het regel dat de jeugd het schooljaar niet alleen start met nieuwe moed, maar ook met nieuwe Berkelmans schoenen aan de voeten.

Naast het hoofdbedrijf worden in de ernaast gelegen Tee-Vee-fabriek duizenden paren Cosy- en Californiapantoffels gemaakt. Zoals zoveel andere schoenfabrieken in Nederland ziet het bedrijf geen mogelijkheden te concurreren tegen de stroom schoenen uit goedkopere landen en moet in februari 1975 de poorten sluiten. Slechts enkele maanden later besluiten de broers Leo, Gerard en Ad Berkelmans opnieuw te beginnen onder de naam Gebr. Berkelmans. Het nieuwe bedrijf start met 40 personeelsleden en 15 thuiswerkers en wordt gevestigd in het vroegere pand van het gouden muiltje aan de Industrieweg. Kort hierna wordt de directie aangevuld met Dhr. Frie van Iersel. Die de directeur van Berkelmans voor een periode van 20 jaar zal zijn.

De druk van de concurrentie uit het buitenland doet Berkelmans beslissen een deel van de productie in Polen onder te brengen. Het stansen en snijden van het leer is een proces waar Berkelmans zelf als een van de weinige de kennis voor in huis heeft en gebeurd dan nog steeds in Nederland. De stans- en andere messen worden nog zelf gemaakt. In 1986 wordt de naam van het bedrijf veranderd in Berkelmans Schoenfabriek B.V. De directie bestaat uit Dhr. Ad Berkelmans en Dhr. Sjoerd van Iersel. Na zichzelf te hebben ontwikkeld binnen de schoenenbranche en stage heeft gelopen bij diverse Italiaanse schoenfabrieken neemt Dhr. Roel Berkelmans de Schoenfabriek Berkelmans in Moergestel over. Dhr. Roel Berkelmans is de laatste directeur geweest van het merk Berkelmans uit de lange familielijn Berkelmans.

© 2018 Berkelmans | Alle rechten voorbehouden